Libya’da Savaşın İzleri Sanatla Buluştu

Hay Endülüs Mahallesi’nde bulunan olağanüstü mekanda; sanat atölyeleri, resim sergileri ve kültürel etkinlikler düzenleniyor.

Savaşın ardından hala izler taşıyan kafenin avizeleri, havan toplarından yapılırken; bahçesinde ise hurda metal ve araç lastiklerinden inşa edilmiş bir çocuk parkı yer alıyor.

“Hurdaya Değer Katmakla Başladı”

Kafenin mimarı Lueyh İmran Bervis, 2011’de Muammer Kaddafi rejiminin düşmesinin ardından yaşanan çatışmalarda çok sayıda malzemenin hurdaya dönüştüğünü dile getirerek, projenin insanların kullanmadığı malzemelere değer katmayı hedeflediğini belirtti. Bervis, proje üzerinde 5 yıl çalışarak hayata geçirdi:

Eğer bir çöküş olduysa, bu, yozlaşmış bir sistemin bir sonucudur. Biz de bu çöküşten, ülkesini ve kültürünü seven insanları yeniden doğurabilecek bir fikir geliştirmek istedik.

“Asıl Dönüşüm, Zihinsel Dönüşümdür”

Bervis, kurduğu mekanın sadece fiziksel bir geri dönüşüm örneği olmadığını belirterek, toplumsal dönüşüme vurgu yaptı:

Bizim asıl dönüştürmemiz gereken şey zihnimizdir. Gerçek değer maddi değil, entelektüel değerdir. İnsanlar keresteyi, lastiği, metali çirkin bulabilir ama biz bu malzemelere estetik kazandırarak onlara gerçek değerlerini geri veriyoruz.

Bervis, amacının insanların çevrelerindeki sıradan nesnelere farklı bir bakış açısı kazandırmasını sağlamak olduğunu ifade ederek, kafenin aynı zamanda farkındalık yaratma projesi olduğunu söyledi.

“Lemma” Adıyla Kültürel Bir Mesaj

Kafenin adını Arapça’da “toplanma, bir araya gelme” anlamına gelen “Lemma” kelimesinden seçtiğini belirten Bervis, yabancı kökenli kafe isimlerine eleştiri getirdi:

Bugünün sorunu, kelimelerin bile dışarıdan gelmesi. Cafeland, Superland, Maryland… Eğer kelime dağarcığınız dışarıdan geliyorsa, aidiyet duygusunu nasıl oluşturabilirsiniz?

Bervis, “Lemma” kelimesinin yerli bir isim olduğunu ve bu sayede kültürel bir duyarlılık gösterildiğini vurguladı.

Kafeden Öte Bir Kültür ve Eğitim Alanı

“Lemma”, sadece bir kafe değil, ayrıca atölye çalışmaları ve sanat galerilerine ev sahipliği yapan bir merkez olarak faaliyet gösteriyor.

Mevcut yapıya ek olarak tasarlanan mekan, üst kata konteynerden bir atölye sınıfı eklenerek farklı alanlarda atölyelerin düzenlendiği bir alan oluşturuldu.

Savaşın Kalıntıları, Çocukların Oyun Alanına Dönüştü

İç savaş sırasında birçok metal ve ahşap malzemenin hurdaya dönüştüğünü hatırlatan Bervis, bu malzemelerin çöpe atılmak yerine toplandığını ve yeniden değerlendirildiğini açıkladı.

Özellikle eski metal su depoları, mermi ve şarapnel izleri taşıyan parçalar çocuk oyun alanlarında kullanılarak geri dönüştürüldü:

“Çocukların, çevrelerindeki malzemeleri keşfetmek için dokunmalarını istedik. Hurda da, tıpkı insanlar gibi yeniden doğabilir.”

Lemma, Trablus’un savaş sonrası yaralarını iyileştirmeye çalışan bir toplumda, yaratıcı bir umut merkezi olarak öne çıkıyor.